Czy zdjęcia mogą zdradzić Twoje położenie?
W dobie powszechnej cyfryzacji i mediów społecznościowych robienie zdjęć i dzielenie się nimi w sieci jest codziennością od lat. Jednak niewielu użytkowników zdaje sobie sprawę, że każda opublikowana fotografia może zawierać więcej informacji, niż widać to na pierwszy rzut oka — w tym Twoją dokładną lokalizację! Poniżej przyjrzymy się temu, jakie dane mogą być zawarte w zdjęciach, jakie niesie to zagrożenia oraz jak się przed tym chronić.
Jakie informacje mogą ujawniać fotografie?
Każde zdjęcie wykonane smartfonem lub aparatem cyfrowym zawiera dane EXIF (ang. Exchangeable Image File Format) — czyli zestaw metadanych opisujących “szczegóły techniczne” wykonanej fotografii. Do najważniejszych informacji zawartych w EXIF należą:
- Data i godzina wykonania,
- Model urządzenia, na którym zostało ono wykonane,
- Ustawienia aparatu (przysłona, czas naświetlania, ISO),
- Szczegóły takie jak rozmiar, wysokość i szerokość, liczba megapikseli czy rozdzielczość,
- Dane geolokalizacyjne (szerokość i długość geograficzna)
- Informacje o oprogramowaniu (wersja systemu, edytory graficzne)
Najbardziej problematyczne są dane GPS, które w wielu przypadkach są domyślnie włączone w telefonach. Dzięki nim można precyzyjnie ustalić miejsce wykonania zdjęcia — z dokładnością nawet do kilku metrów.
Z kolei metadane to tzw. dane o danych. Określają, opisują i ułatwiają zrozumienie, odnalezienie i wykorzystanie informacji. Są to strukturalne uporządkowane informacje, które charakteryzują zasób, np. plik lub dokument. Metadane mogą prezentować tytuł, autora, datę utworzenia, modyfikacji, tagi, rozmiar, itp.
Odczytanie właściwości
Najprostszym sposobem na zobaczenie szczegółów pliku jest kliknięcie na nim prawym przyciskiem myszy i wybranie opcji “właściwości”, “informacje” lub “szczegóły”, w zależności od systemu operacyjnego. Ta metoda może jednak nie ujawnić wszystkich szczegółów i danych zawartych w zdjęciu. Żeby odczytać wszystkie metadane można skorzystać z dedykowanych narzędzi.
Jednym z najbardziej znanych narzędzi w systemach takich jak Linux czy MacOS jest program ExifTool. Dzięki niemu można odczytać wszystkie metadane.
Jakie zagrożenia mogą z tego wynikać?
Pozornie niewinne opublikowanie zdjęcia może nieść za sobą poważne konsekwencje, takie jak:
Ujawnienie lokalizacji domu, miejsca pracy lub czegoś czego wolelibyśmy nie pokazywać. Przestępcy mogą śledzić Twoje treści online, by ustalić, kiedy dom stoi pusty i łatwo się do niego włamać.
Namierzenie dzieci i członków rodziny. Publikując zdjęcia dzieci z placu zabaw, szkoły czy innych miejsc publicznych, nieświadomie możesz ujawniać ich codzienne trasy i nawyki.
Stalking i nękanie. Osoby z obsesją lub o złych intencjach mogą wykorzystać dane EXIF do śledzenia Twoich kroków, zwłaszcza jeśli regularnie publikujesz z oznaczeniami lokalizacji.
Szpiegostwo korporacyjne lub wyciek informacji. Zdjęcia wykonane w miejscach pracy (np. biurach, laboratoriach) mogą ujawniać nie tylko lokalizację firmy, ale też informacje strategiczne widoczne w tle fotografii.
Dobrą wiadomością jest jednak to, że wiele serwisów usuwa właściwości obrazów w czasie przesyłania ich w komunikatorach internetowych i mediach społecznościowych. Zdjęcie zamieszczone na Facebooku czy Instagramie nie będzie zawierało metadanych, ale nadal należy zwracać uwagę to co można na nim zobaczyć.
Użytkownicy mogą zmodyfikować metadane fotografii zamieszczonych w sieci tak, by wskazywały inną lokalizację lub urządzenie, na którym je wykonano.
Jak się chronić?
Wyłącz geolokalizację w aparacie. Zarówno Android, jak i iOS pozwalają wyłączyć zapisywanie lokalizacji w ustawieniach aparatu. Warto rozważyć wyłączenie GPS w miejscach, gdzie nie chcemy ujawniać swojej pozycji.
Usuń dane EXIF przed udostępnieniem zdjęcia. Istnieją programy pozwalające na usunięcie właściwości pliku przed umieszczeniem go w sieci czy wysłaniem do kogoś innego. W Internecie można znaleźć narzędzie online do usunięcia metadanych, jednak z nich należy korzystać ostrożnie i nie uploadować tam plików, których nie planujemy upublicznić. Instrukcje znajdziesz w naszym innym wpisie.
Rozważ rozmycie lub zamazanie szczegółów tła. Jeśli na planie widoczne są ulice, numery domów lub to czego nie chcemy ujawniać, warto je zamazać, zwłaszcza przy publikacji zdjęć dzieci lub wnętrz domu.
Zdjęcia to nie tylko wspomnienia — to również źródło danych, które może być wykorzystane przeciwko Tobie. Dane EXIF, a zwłaszcza geolokalizacja, mogą zdradzić Twoje miejsce pobytu, codzienne nawyki, a nawet umożliwić przestępcom dokładne zaplanowanie ataku. Przed publikacją treści w sieci, warto pomyśleć czy nie zostanie to wykorzystanie przeciwko nam!